محمد حسن خان اعتماد السلطنه
593
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
در 1264 حكمران مازندران شد و در غرهء صفر 1265 به صوب مأموريت خود حركت كرد . ( حقايق الاخبار ، ص 61 ) شورش بابيه در مازندران در زمان حكومت او روى داد كه به غلبهء دولت پايان يافت . حكومت او در آن منطقه تا 1267 دوام يافت . جانمحمد خان قاجار ( ص 56 - ص 32 چاپ اول ) پسر قرا خان و جد على خان ظهير الدولهء صفا از قاجاريهء دوهلوى يوخارىباش كه در اساس از مخالفان سرسخت قوانلوهاى اشاقهباش بودند . اما به تدريج با آنها موافق شد . چه آقا محمد خان در آغاز سلطنت به استمالت آنها پرداخت . در سال 1200 از طرف آقا محمد خان مأمور دفع تركمنهاى يموت شد ولى از عهدهء آنها برنيامد . پس از خيانت حاج ابراهيم خان اعتماد الدوله كه لشكرى از قاجاريه را به شيراز دعوت كرد و مصطفى خان قاجار دولو به فرماندهى آنها به شيراز رفت جانمحمد خان نيز از سرداران همراه او بود . پس از بازگشت از فارس مأمور دفع مصطفى خان طالشى شد ، ولى باز هم كارى نتوانست صورت دهد . در 1207 مأمور تخريب حصار محكم و نوساز شيراز شد و در اين كار كامياب گرديد . در 1212 مأمور نظم لارستان گرديد و چون حسينعلى خان برادر شاه بر شاه ياغى شد خواست جانمحمد خان را بگيرد ولى او فرار نمود . ايالت طبرستان او بايد در سنين سالخوردگى وى باشد و بعد از آن در 1272 حاكم شاهرود و بسطام گرديده بود . ( حقايق الاخبار ، ص 170 ) مصطفى قلى ميرزا ( ص 56 - ص 32 چاپ اول ) پسر دوازدهم عباس ميرزاى نايب السلطنه و متولد سال 1235 هجرى قمرى كه در پانزده سالگى از طرف برادر خود جهانگير ميرزا در اورميه خدمت مىكرد . در 1250 كه محمد شاه پادشاه شد او را نيز مانند برادرانش گرفته به اردبيل فرستاد و پس از يك سال و نيم آنان را از قلعهء اردبيل به تويسركان فرستاد . در 1264 به مساعى امير كبير برادران به طهران احضار و به تدريج به خدمت فرستاده شدند .